Jump to content

Akarere ka Nyanza

Kubijyanye na Wikipedia
(Byoherejwe kuva kuri Nyanza (Akarere))
Ikarita y’Akarere ka Nyanza
Rwanda Nyanza Mwami Palace
Akarere ka Nyanza
Akarere ka Nyanza ni kamwe mu turere umunani tugize intara y’amajyepfo. Icyicaro cy’ubuyobozi bw’akarere kiri mu Murenge wa Busasamana , ari naho hari icyicaro cy’intara y’amajyepfo. Hindura Wikidata
Uturere tw’u Rwanda Hindura Wikidata
CountryRwanda Hindura Wikidata
CapitalNyanza Hindura Wikidata
Located in the admi­nis­tra­ti­ve ter­ri­to­rial entityIntara y'amajyepfo Hindura Wikidata
Coor­di­na­te location2°20′13″S 29°47′40″E Hindura Wikidata
Popu­la­tion323719 Hindura Wikidata
Area672 km² Hindura Wikidata
Official websitewww.nyanza.gov.rw Hindura Wikidata
Map

Akarere ka Nyanza [1]ni kamwe mu turere umunani tugize intara y’amajyepfo. Icyicaro cy’ubuyobozi bw’akarere kiri mu Murenge wa Busasamana , ari naho hari icyicaro cy’intara y’amajyepfo y'u Rwanda, gafite ubuso bwa km² 671,2 kakaba gatuwe n’abaturage 225.209.

Akarere ka Nyanza gahana imbibi n’uturere twa Ruhango, Huye, Nyamagabe na Gisagara two mu ntara y’amajyepfo ; akarere ka Bugesera ko mu ntara y’uburasirazuba kakanakora kuri Repuburika y’ Uburundi.

Akarere ka Nyanza kagizwe n’imisozi iciye bugufi iburasirazuba no hagati, n’imisozi ifite ubutumburuke buri hagati ya 1.300m na 1.800m mu burengerazuba. Gafite kandi ibibaya bigari bikikije inzuzi za Mwogo iburengerazuba, n’Akanyaru iburasirazuba.

Mu karere ka Nyanza[2] hera ibihingwa binyuranye, iby’ingenzi bikaba ari ibigori, umuceri, ibishyimbo, imyumbati na kawa. Imiterere y’imisozi yako ituma kagira urunyurane rw’ubushyuhe n’ubukonje (climat) bituma ubworozi muri rusange, ubw’inka by’umwihariko bugenda neza. Mu karere ka Nyanza kandi habonekamo amabuye y’agaciro nka koluta na Gasegereti mu murenge wa Nyagisozi.

Igice kinini cy’akarere ka Nyanza ni icyaro; ariko gafite umujyi wa Nyanza, umwe mu migi ya mbere yubatswe mu gihugu ariko utarigeze utera imbere ku buryo bugaragara kuva mu myaka y’1960. Uwo Mujyi n’ubwo utateye imbere mu myubakire n’ubucuruzi, uganjemo amashuri menshi yisumbuye ya Leta ndetse n’ay’ababyeyi.

Akarere ka Nyanza gafite umwihariko [3]wo gusurwa cyane na ba Mucyerarugendo kubera ubwiza Nyaburanga buharangwa cyane ko aka karere ari igicumbi cy'umuco n'amateka by'u Rwanda. Kabaye umurwa mukuru w'ubwami bw'u Rwanda guhera mu 1899. Hari ingoro y'abami mu Rukari, ingoro y'amateka yo kwigira kw'abanyarwanda ndetse n'inzira gakondo z'ubukerarugendo (cultural trails) zirimo iy'ubwami, iyitwa big view ndetse n'iya Gatagara. Mu hantu h'amateka hazwi harimo amariba ya Mutende, i Mututu ku biraro by'umwami Rudahigwa, icyuzi cya Nyamagana, Ku bigega, mu gakenyeri kwa Musinga n'ahandi.