Umwana
Umwana, ( en francais: Enfant / En anglais: Child ) ni urubyaro rukomoka ku mugore n'umugabo. Iyo ari benshi bavuga abana. Amasezerano y'uburenganzira bw'umwana asobanura umwana nk'igihe cy'ubuzima bw'abantu kuva akivuka kugeza ku myaka 18.b Umwana w’uruhinja ni umwana kuva avutse kugeza ku mwaka umwe. Abana b’impinja bahagarariye ubuzima bushya, icyizere n’ukomereza ku miryango n’imiryango migari. Bakeneye kwitabwaho byihariye, gukundwa no kurindwa kuko baba bishingikirije ku babyeyi cyangwa ababarera ku buryo bwuzuye kugira ngo babeho kandi bakure neza.
Iterambere ry’Umubiri
Mu mwaka wa mbere w’ubuzima, uruhinja rukura kandi rugahinduka vuba cyane. Iyo avutse, uruhinja rushobora kurira, gusinzira no konsa gusa. Uko amezi agenda ashira, atangira kumwenyura, kwiyunguruza, kwicara, gukambakamba no kugerageza guhaguruka cyangwa kugenda. Indyo yuzuye, cyane cyane konsa mu mezi ya mbere, igira uruhare rukomeye mu mikurire myiza. Kujyana uruhinja kwa muganga kenshi no kuruhesha inkingo nabyo birurinda indwara zitandukanye.
Iterambere ry’Amarangamutima n’Imibanire
Uruhinja rugirana umubano ukomeye n’ababyeyi cyangwa abamurera. Uwo mubano urufasha kumva rufite umutekano n’urukundo. Iyo umubyeyi yitabye ku marira y’uruhinja akamuhumuriza kandi akamwitaho, arwigisha kwizera no kwigirira icyizere. Kuvugisha uruhinja, kururirimbira no kurukinishiriza bifasha mu iterambere ry’ururimi no mu kumenya kubana n’abandi. N’ibikorwa byoroheje nko kumureba mu maso no kumusekera bigira [1] uruhare rukomeye mu kumwumvisha ko akunzwe kandi afite agaciro.
Uruhare rw’Umuryango n’Abaturage
Kurera uruhinja si inshingano z’ababyeyi gusa, ahubwo n’umuryango mugari n’abaturage bafite uruhare. Ibidukikije byiza bifasha uruhinja gukura neza kandi mu mutekano. Inzu itekanye, isuku, ubuvuzi bwiza n’urukundo bihoraho ni ingenzi ku mibereho myiza y’umwana.
Imbogamizi zo Kurera Uruhinja
Kwita ku ruhinja bishobora kugorana kuko rukenera kwitabwaho buri gihe. Rukanguka kenshi nijoro, rukeneye kugenzurwa no kwitabwaho buri mwanya, kandi bisaba kwihangana. Ariko nubwo hari izo mbogamizi, kurera uruhinja ni ishema n’umugisha ku miryango myinshi.
Umwanzuro
Uruhinja ni impano y’agaciro kandi ni ryo shingiro ry’ahazaza h’umuryango n’igihugu. Iyo rwitabwaho neza, rukundwa kandi rukayoborwa neza mu myaka yarwo ya mbere, rukura ruba umwana muzima kandi ufite inshingano. Gushora igihe n’urukundo mu kurera uruhinja ni imwe mu nshingano zikomeye kandi zifite agaciro mu buzima bw’abantu.[2]