Jump to content

Urwibutso rwa Jenoside rwa Muyumbu

Kubijyanye na Wikipedia
Urwibutso rwa Jenoside rwa Muyumbu
Urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Muyumbu mu 2025
IgihuguRwanda
IntaraIntara y'Iburasirazuba
AkarereAkarere ka Rwamagana
UmurengeMuyumbu
UbwokoUrwibutso rwa Jenoside
Gushyingura bwa mbere13 Ugushyingo 1994
Imibiri ishyinguye14 401 (2026)

Urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Muyumbu ni urwibutso ruherereye mu Murenge wa Muyumbu, Akarere ka Rwamagana, mu Intara y'Iburasirazuba y'u Rwanda. Rwibukirwaho Abatutsi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, kandi ni hamwe mu hantu ha mbere hashyizweho mu Rwanda hagamijwe gushyingura mu cyubahiro no kwibuka abazize Jenoside. Mu 2026, amakuru yatangajwe yagaragazaga ko urwibutso rwari rushyinguyemo imibiri 14 401.

Aho urwibutso ruherereye

[Hindura | hindura inkomoko]

Urwibutso ruherereye mu Murenge wa Muyumbu, mu Akarere ka Rwamagana, mu Intara y'Iburasirazuba, iburasirazuba bwa Kigali.[1]

Umuhanda uri hafi y'Urwibutso rwa Jenoside rwa Muyumbu, Kanama 2025.

Muyumbu ni kamwe mu duce two mu Karere ka Rwamagana twegereye umujyi wa Kigali. Urwibutso ni rumwe mu nzibutso zashyizweho mu Rwanda kugira ngo zibungabunge amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi kandi zibe ahantu ho kunamira no gushyingura mu cyubahiro abazize Jenoside.

Ku wa 13 Ugushyingo 1994, i Muyumbu hashyinguwe mu cyubahiro imibiri 400 y'Abatutsi bishwe muri Jenoside. Amakuru yatangajwe mu 2026 avuga ko icyo ari cyo gikorwa cya mbere cyo gushyingura mu rwibutso rwa Jenoside cyabaye mu Rwanda.[2] The New Times na yo yagaragaje Muyumbu nk'ahari urwibutso rwa mbere rwa Jenoside mu Rwanda.[1]

Mu Mata 2017, indi mibiri 26 yashyinguwe mu cyubahiro kuri uru rwibutso.[1]

Ku wa 11 Mata 2022, hashyinguwe indi mibiri icumi yari yabonetse, irimo irindwi yabonetse mu Murenge wa Nzige n'itatu yabonetse mu Murenge wa Muyumbu. Icyo gihe iyi mibiri yiyongereye ku 14 309 yari isanzwe ishyinguye muri uru rwibutso, bituma yose iba 14 319.[3]

Ahashyinguwe imibiri y'Abatutsi bishwe muri Jenoside ku Rwibutso rwa Muyumbu, Kanama 2025.

Ku wa 11 Mata 2026, hashyinguwe mu cyubahiro indi mibiri ine yari iherutse kuboneka.[4] Ku wa 29 Mata 2026, Muhazi Yacu yatangaje ko urwibutso rwari rushyinguyemo imibiri 14 401.[2]

Kwibuka no kubungabunga amateka

[Hindura | hindura inkomoko]

Ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Muyumbu habera ibikorwa byo Kwibuka abazize Jenoside yakorewe Abatutsi, kunamira abahashyinguye no gushyingura mu cyubahiro imibiri igenda iboneka.[3][5]

Abayobozi b'Akarere ka Rwamagana bagaragaje ko ibikorwa byo kwibuka bifasha no kwigisha urubyiruko amateka ya Jenoside, ubumwe, kubana neza no kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside.[3]

Mu 2026, Perezida wa IBUKA mu Karere ka Rwamagana, Musabyeyezu Dative, yagaragaje impungenge z'uko hakiri imibiri y'abazize Jenoside itaraboneka kubera ko hari abantu bataratanga amakuru y'aho yajugunywe. Minisitiri w'Uburinganire n'Iterambere ry'Umuryango, Uwimana Consolée, na we yasabye abafite ayo makuru kuyatanga kugira ngo imibiri itaraboneka ishobore gushyingurwa mu cyubahiro.[4][5]

  1. 1 2 3 Ntirenganya, Emmanuel (2017-04-20). "Muyumbu, home to Rwanda's first Genocide memorial". The New Times (in Icyongereza). Retrieved 2026-09-11.
  2. 1 2 Hakizimana, Yussuf (2026-04-29). "Amafoto: Ibyaranze igikorwa cy'abakozi ba Jibu cyo Kwibuka 32 Jenoside yakorewe Abatutsi ku Muyumbu". Muhazi Yacu. Retrieved 2026-09-11.
  3. 1 2 3 "Depite Beline Uwineza yifatanyije n'Abanyarwamagana mu gikorwa cyo kwibuka Abatutsi biciwe ku Muyumbu no mu nkengero zaho, hanashyingurwa mu cyubahiro imibiri 10 yabonetse". Akarere ka Rwamagana. 2022-04-11. Retrieved 2026-09-11.
  4. 1 2 Hakizimana, Yussuf (2026-04-11). "Rwamagana: Hashyinguwe mu cyubahiro imibiri yabonetse y'abishwe muri Jenoside". Muhazi Yacu. Retrieved 2026-09-11.
  5. 1 2 "Minister Uwimana urges youth to reject genocide ideology and protect Rwanda's unity". Ministry of Gender and Family Promotion (in Icyongereza). 2026-04-11. Retrieved 2026-09-11.

Inyandiko zijyanye

[Hindura | hindura inkomoko]

Ibitabo byifashishijwe

[Hindura | hindura inkomoko]

Imbuga zo hanze

[Hindura | hindura inkomoko]
Wikimedia Commons ifite amatangazamakuru kubyerekeye: