Jump to content

Urwibutso rwa Jenoside rwa Cyanika

Kubijyanye na Wikipedia
Urwibutso rwa Jenoside rwa Cyanika
Urwibutso rwa Jenoside rwa Cyanika (Kanama 2025)
Igihuguu Rwanda
IntaraAmajyepfo
AkarereNyamagabe
UmurengeCyanika
UbwokoUrwibutso rwa Jenoside
RwibukaJenoside yakorewe Abatutsi (Mata 1994)
Aho ruherereye2°26′28″S 29°36′12″E / 2.441042°S 29.603279°E / -2.441042; 29.603279

Urwibutso rwa Jenoside rwa Cyanika rwibuka ubwicanyi bwakorewe Abatutsi muri Mata 1994 i Cyanika, mu majyepfo y'u Rwanda, mu Akarere ka Nyamagabe, mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda.

Imiterere rusange

[Hindura | hindura inkomoko]

Urwibutso rwa Cyanika ni rumwe mu nzibutso za Jenoside ziri hirya no hino mu gihugu, zifite uruhare rwo gushyingura mu cyubahiro, kwibuka no kubika amateka.[1]

Amateka n'aho ruherereye

[Hindura | hindura inkomoko]
Imbere mu rwibutso (imibiri y'abazize Jenoside ibitswe mu byumba biri inyuma y'imiryango) (Kanama 2025)

Urwibutso rwa Jenoside rwa Cyanika ni rumwe mu hantu henshi mu Rwanda hagenewe kwibuka abazize Jenoside yo mu 1994.

Ruherereye mu Akarere ka Nyamagabe, hafi ya Murambi, mu Rwanda.[2] Uru rwibutso rwibuka abazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Rwatashywe mu 2012 na Jeannette Kagame, kandi ni ahantu ho kunamira no kwibuka ibihumbi by'Abatutsi biciwe muri aka karere.[3]

Urwibutso ruruhukiyemo imibiri y'abazize Jenoside isaga 35 000, kandi ni ahantu abarokotse n'imiryango yabuze ababo bibukira kandi bagatekereza ku bugome bwakozwe.[3][4]

Damascene, ukora ku rwibutso rwa Cyanika, yabwiye umushakashatsi Julia Viebach mu 2014 ati:[2]

Iyo nje ku rwibutso, numva ndi hafi cyane ya bashiki banjye na basaza banjye biciwe hano. Iyo mfite ibibazo, mpungira ku rwibutso, nzi ko abavandimwe banjye bari mu bapfuye.

Mu Ukwakira 2019, mu muhango wabereye ku rwibutso rwa Cyanika, Minisitiri w'Ubutabera, Johnston Busingye, yongeye gushimangira ko Leta itazihanganira abahisha amakuru y'aho imibiri y'abazize Jenoside iri, ashimangira akamaro ko gukorera mu mucyo n'ubutabera ku miryango y'abazize Jenoside.[5]

Amateka y'ubwicanyi

[Hindura | hindura inkomoko]
Ahari kimwe mu byobo imirambo y'abishwe yashyizwemo hakoreshejwe imashini isunika itaka (« Caterpillar »). Iyo mibiri yimuriwe mu nyubako nshya yubatswe mu 2012 (Kanama 2025)

Muri Jenoside, Kiliziya Gatolika ya Cyanika yabaye ahantu h'ubwicanyi aho Abatutsi benshi bari bahahungiye biciwe.[6] Padiri mukuru wa paruwasi, Joseph Niyomugabo, yanze gutererana impunzi, nawe aricwa muri Mata 1994.[7]

Ibisobanuro n'inyandiko

[Hindura | hindura inkomoko]
  1. ↑ "Genocide Memorials". Genocide Archive Rwanda (in Icyongereza). Retrieved 2026-10-24.
  2. 1 2 Julia Viebach. "Mediating 'Absence-Presence' at Rwanda's Genocide Memorials: Of Caretaking, Memory and Proximity to the Dead" (PDF). Oxford University Research Archive (in Icyongereza). Retrieved 2025-07-29.
  3. 1 2 Times Reporter (2012-06-24). "First Lady opens Cyanika Genocide memorial". The New Times (in Icyongereza). Retrieved 2025-03-18.
  4. ↑ Times Reporter (2012-02-20). "Over 30,000 Genocide victims to get decent burial at new site". The New Times (in Icyongereza). Retrieved 2025-03-18.
  5. ↑ "The Government will no longer tolerate people who withhold information about the whereabouts of genocide victims – Minister Busingye Johnston". Minisiteri y'Ubutabera (in Icyongereza). Retrieved 2025-07-29.
  6. ↑ Major, Laura (2015-05-04). "Unearthing, untangling and re-articulating genocide corpses in Rwanda". Critical African Studies (in Icyongereza) (2): 164–181. doi:10.1080/21681392.2015.1028206. ISSN 2168-1392. Retrieved 2025-03-18.
  7. ↑ "Clergyman who sacrificed life for flock honoured". The New Times (in Icyongereza). 2012-04-26.

Ingingo zijyanye

[Hindura | hindura inkomoko]

Ihuza ryo hanze

[Hindura | hindura inkomoko]
Wikimedia Commons ifite amatangazamakuru kubyerekeye: