Jump to content

Uruzi rwa Meraldene

Kubijyanye na Wikipedia

Uruzi rwa Meraldene (Meraldene River)

وادي المرابطين

[Ifoto: Urugomero rwa Meraldene]

[Ikarita y'aho rwiherereye]

Inkomoko y'izina (Etymology): Umugezi w'Aba-Marabout (Marabouts stream)

Akazina (Nickname): إيغزر ن مرابطن

Izina ry'amavuko (Native name): وادي مغلدن (mu Gihorabo)

Ahantu giherereye (Location)

Komini (Commune): Thénia

Akarere (District): Thénia

Intara (Province): Boumerdès

Agace (Region): Kabylie

Igihugu (Country): Alijeriya (Algeria)

Imiterere y'umubiri (Physical characteristics)

Isoko (Source):

Ahantu (location): Beni Amrane

Ibyerekezo (coordinates): 36°40′46″N 3°32′14″E / 36.679524°N 3.5372898°E

Ubuhagarike (elevation): 590 m

Aho rwasukira (Mouth): Uruzi rwa Boumerdès (Boumerdès River)

Ahantu (location): Boumerdès

Ibyerekezo (coordinates): 36°43′56″N 3°31′58″E / 36.7320895°N 3.5328709°E

Ubuhagarike (elevation): 140 m

Uburebure (Length): 10,500 m (ft 34,400)

Ubuso bw'ikibasumba (Basin size): 140,000 m² (ft² 1,500,000)

Ubugari (Width):

Bw START / Intoya (minimum): 5 m (ft 16)

Igeranyoshyo (average): 7 m (ft 23)

Bunini / Ubugari bwiza (maximum): 9 m (ft 30)

Ubujyakuzimu (Depth):

Butoya (minimum): 3 m (ft 9.8)

Igeranyoshyo (average): 8 m (ft 26)

Bunini (maximum): 13 m (ft 43)

Isuka / Umubandama w'amazi (Discharge):

Ahantu (location): Thénia

Igeranyoshyo (average): 25 m³/s (cu ft/s 880)

Gake (minimum): 20 m³/s (cu ft/s 710)

Kwinshi (maximum): 30 m³/s (cu ft/s 1,100)

Imiterere y'Ikibasumba (Basin features)

Urugero rw'uturere rurandatamo (Progression): Beni Amrane, Thénia, Boumerdès

Urwunge rw'uruzi (River system): Imitembere y'uruzi, Urwunge rw'imitembere y'amazi (River regime, Drainage system)

Imigezi iyisukamo (Tributaries):

Iburyo (right): Uruzi rwa Boufroun

Ibumeso / Ibumos0 (left): Uruzi rwa Arbia

Ibigega by'amazi (Waterbodies): Urugomero rwa Meraldene (Meraldene Dam)

Ibiriti (Bridges): Umuhanda wa Leta uzi icyiciro cya 5 (National Road No. 5)

Oued Meraldene cyangwa Oued Merabtene, nanone yitwa Oued Bourdine, ni umugezi wo muri Alijeriya uherereye mu karere ka Kabylia, mu Ntara ya Boumerdès.

Uyu mugezi ni umwe mu migezi igize urusobe rw’amazi rwo muri ako karere, kandi unyura mu bice bitandukanye by’Intara ya Boumerdès mbere yo kwihuza n’indi migezi cyangwa amasoko y’amazi yo muri ako gace.

Umugezi wa Meraldène ni umwe mu nzuzi nto (tributaries) z’ingenzi zisuka amazi yazo mu Mugezi wa Boumerdès.

Na wo Mugezi wa Boumerdès ni umugezi usukira mu Nyanja ya Mediterane.

Bityo rero, amazi ava mu Mugezi wa Meraldène anyura muri Boumerdès mbere yo kugera mu Nyanja ya Mediterane.

Uyu mugezi uturuka mu misozi miremire y’icyahoze ari Komini ya Beni Amrane, iherereye mu Misif ya Khachna (Khachna Massif).

Muri iyo misozi ni ho hari kandi Umusozi wa Bouzegza, umwe mu misozi izwi muri ako karere.

Ni muri ibyo bice byo hejuru by’imisozi ni ho amazi y’uyu mugezi atangirira mbere yo gutemba amanuka agana mu bindi bice byo mu Ntara ya Boumerdès.

Ku butumburuke bwa metero 590 uvuye ku rwego rw’inyanja, hafi y’imidugudu ya Beni Khelifa na Azela, ni ho Umugezi wa Oued Meraldene utangirira.

Nyuma yo guturuka aho, utangira urugendo rwawo unyura mu mwobo w’umugezi (river bed) ugana ku gace k’icyitwa ubu umujyi wa Thénia.

Aka gace gakungahaye cyane ku masoko y’amazi, ari na yo agaburira Umugezi wa Oued Meraldene.

Uyu mugezi ukomeza urugendo rwawo unyura hagati y’imidugudu ya Tabrahimt, Meraldene, Gueddara, Soumâa, na Tizouighine, mbere yo kugera ku butaka buringaniye (plateau) bw’umudugudu wa Louz.

Umugezi wa Meraldene ugira amazi menshi cyane mu gihe cy’imvura, cyane cyane mu itumba (winter). Icyo gihe amazi yawo ariyongera ku buryo kuwambuka biba bigoye kandi biteje akaga.

Iyo amazi arenze urugero, atera imyuzure ishobora kugera no mu mudugudu wa Louz.

Nyuma y’aho, Umugezi wa Meraldene wisuka mu Mugezi wa Boumerdès, na wo uturuka mu misozi yo mu gace ka Beni Amrane, mbere yo gukomeza ugasuka amazi yawo mu Nyanja ya Mediterane.

Ni kubera imyuzure n’izamuka ry’amazi y’iyi migezi yombi (Oued Meraldene na Oued Boumerdès) ahahurira, hubatswe ikiraro ku Muhanda Mukuru wa Leta No. 5 (National Road No. 5).

Iki kiraro cyubatswe kugira ngo amazi abashe kunyuramo neza mu gihe cy’imyuzure, bityo ntahagarike cyangwa ngo abangamire urujya n’uruza rw’ibinyabiziga n’abagenzi kuri uwo muhanda.

"Bitewe n'ubwinshi bw'amazi atemba mu Mugezi wa Oued Meraldene, hubatswe urugomero kugira ngo rubike kandi rugenzure igice cy'ayo mazi atemba."

Cyangwa mu buryo bworoshye:

"Kubera amazi menshi atemba muri Oued Meraldene, hubatswe urugomero rwo kubika amwe muri ayo mazi."

Urugomero rwa Meraldene rwubatswe hagati y’umwaka wa 1911 na 1913 kugira ngo rukemure ibibazo by’ubukungu byaterwaga no kubona no gutanga amazi meza yo kunywa mu buryo buhoraho, ibintu byari bigoye cyane kugeraho muri icyo gihe.

Urwo rugomero rwafashaga kubika amazi no kuyatanga igihe cyose yari akenewe, bityo rugatanga umusanzu ukomeye mu mibereho y’abaturage no mu bikorwa by’ubukungu by’ako karere.

Uku ni ko ku wa 26 Gashyantare 1913, uru rugomero rukomeye rwarangiye kubakwa, rufungurwa ku mugaragaro, ndetse runemezwa ko rwuzuye kandi rwakiriwe burundu. [1]

Ni inyubako y’amazi ifite uburebure bwa metero 14 n’ubugari bwa metero 70, ikaba ibereye ku buryo ifunga ikibaya cya Meraldene, kandi ishobora kubika amazi angana na metero kibe 30.000. [1]

Aya mazi yabitswe yari agamije gutanga amazi ku bigo by’imashini n’amahugurwa ya gari ya moshi mu mujyi wa Thénia, afatanyije n’aho amazi yahitwaga mu buryo butaziguye kari ku birometero 300 hejuru yaho. [1]

Igishushanyo n’imyubakire y’iyi nyubako ikomeye ijyanye n’amazi byatumye bishoboka gukusanya amazi ahagije yo gukemura ibikenerwa n’inganda zo mu karere ka Thénia. [1]

Ishakiro ry Amashusho

[Hindura | hindura inkomoko]
  • Urutonde rw’imigezi yo muri Alijeriya Urugomero rwa Meraldene Ikibaya cya Boumerdès Umusozi wa Khachna Massif Umusozi wa Bouzegza Urutonde rw’ingomero zo muri Alijeriya [ar] Umuhanda mukuru wa Leta No. 5 muri Alijeriya [ar]

Amasoko yo Hanze

[Hindura | hindura inkomoko]
  • Maraldene Dam kuri Youtube

Dore umusemuro w'ibi bika n'inyandiko z'uburyo bwo kwerekana aho amakuru yakuye (citations/references) mu Kinyarwanda:

↑ "L'Echo d'Alger : Journal républicain du matin". 12 Werurwe 1913.

↑ "Les Travaux ["puis" nord-africains] : Organe des travaux publics et particuliers en Algérie, en Tunisie et au Maroc... ["puis" Bâtiment, travaux publics, architecture...] / Publié par M. Émile Carret". Mutarama 1911.

↑ "L'Echo d'Alger : Journal républicain du matin". 28 Kamena 1915.

↑ Dictionnaire de la législation algérienne, premier supplément : Manuel des lois, ordonnances, décrets, décisions et arrêtés publiés au "Bulletin officiel des actes du gouvernement" pendant les années 1853, 1854, 1855... / Par M. P. De Ménerville. 1856.  

↑ "Journal général de l'Algérie et de la Tunisie : Affiches algériennes et tunisiennes : Organe de la propriété foncière et des intérêts économiques". 7 Gicurasi 1911.

↑ "L'Echo d'Alger : Journal républicain du matin". 21 Nyakanga 1935.

↑ "L'Echo d'Alger : Journal républicain du matin". 23 Ugushyingo 1930.

↑ "L'Echo d'Alger : Journal républicain du matin". 30 Mutarama 1935.

↑ "L'Echo d'Alger : Journal républicain du matin". 4 Nyakanga 1912.

↑ "L'Echo d'Alger : Journal républicain du matin". 12 Werurwe 1913.

↑ "Archives de l'Institut Pasteur d'Algérie". Werurwe 1941.

↑ "L'Echo d'Alger : Journal républicain du matin". 24 Nyakanga 1935.

↑ "Bulletin de la Société zoologique de France". 6 Gicurasi 1931.

↑ "Barrage de l'oued Bourdine à Ménerville" (Urugomero rw'umugezi wa Bourdine i Ménerville). alger-roi.fr. 1913-12-03. Byasomwe ku wa 2022-09-16.

↑ "Les Nouvelles : Journal quotidien du soir". 10 Gicurasi 1911.

↑ "Journal général de l'Algérie et de la Tunisie : Affiches algériennes et tunisiennes : Organe de la propriété foncière et des intérêts économiques". 2 Ugushyingo 1922.

↑ "Les Travaux ["puis" nord-africains] : Organe des travaux publics et particuliers en Algérie, en Tunisie et au Maroc... ["puis" Bâtiment, travaux publics, architecture...] / Publié par M. Émile Carret". 4 Ugushyingo 1922.

↑ "Journal général de l'Algérie et de la Tunisie : Affiches algériennes et tunisiennes : Organe de la propriété foncière et des intérêts économiques". 2 Nyakanga 1925.

↑ "Les Travaux ["puis" nord-africains] : Organe des travaux publics et particuliers en Algérie, en Tunisie et au Maroc... ["puis" Bâtiment, travaux publics, architecture...] / Publié par M. Émile Carret". 24 Nyakanga 1921.

↑ "Les Travaux ["puis" nord-africains] : Organe des travaux publics et particuliers en Algérie, en Tunisie et au Maroc... ["puis" Bâtiment, travaux publics, architecture...] / Publié par M. Émile Carret". Mutarama 1911.