Jump to content

Uburenganzira bw’Abakirisitu mu Bushinwa

Kubijyanye na Wikipedia

Intangiriro

[Hindura | hindura inkomoko]

Mu Bushinwa, abakirisitu bahura n'ibibazo bikomeye bijyanye n'uburenganzira bwabo bwo gusenga no kwimakaza ukwemera kwabo. Nubwo itegeko nshinga rya Leta ya Repubulika y’u Bushinwa rivuga ko abaturage bafite uburenganzira bwo kwemera imyemerere yabo, mu bikorwa usanga hariho igitutu gikomeye ku idini ryose ritemerewe n’ubutegetsi.[1]

Amategeko n'Imyitwarire ya Leta

[Hindura | hindura inkomoko]

Itangazo rya Leta ryo mu 2018 ryashyizeho amabwiriza agenga imyemerere, harimo no gukumira ibikorwa by’idini byinjira mu buzima bw’abana bato, ndetse no kubuza amashuri y’idini. Ibi byatumye abakirisitu benshi bahura n’imbogamizi mu gusenga no kwimakaza ukwemera kwabo mu buryo bwubahirije amategeko.[2]

Amadini yemewe n'ubutegetsi

[Hindura | hindura inkomoko]

Mu Bushinwa, hari amadini yemewe n’ubutegetsi, arimo:

  • Ihuriro ry’Abaprotesitanti (Three-Self Patriotic Movement): ryemerewe gukora ibikorwa by’idini mu buryo bwemewe n’amategeko.
  • Ihuriro ry’Abagatolika (Catholic Patriotic Association): ryemerewe gukora ibikorwa by’idini mu buryo bwemewe n’amategeko.

Abakirisitu benshi bakomeza gukorera mu nsengero z’ibanga (underground churches) kubera kutemera gukorana n’ubutegetsi mu bijyanye n’imyemerere yabo.[3]

Gukandamiza abakirisitu

[Hindura | hindura inkomoko]

Abakirisitu bakorera mu nsengero z’ibanga bahura n’ibibazo bikomeye, birimo:

  • Gufungwa: Abayobozi b’amadini bafatwa bagafungwa igihe kirekire.
  • Gukorerwa iyicarubozo: Hari amakuru avuga ko abakirisitu bakorerwa iyicarubozo mu gihe bafashwe.
  • Kwimurwa: Abakirisitu basabwa kwimuka mu gihe bafashwe cyangwa bakorerwa igitutu.[4]

Gahunda ya "Sinicization"

[Hindura | hindura inkomoko]

Leta y’u Bushinwa yashyizeho gahunda yo "Sinicizing" imyemerere, igamije guhindura imyemerere y’amadini kugira ngo ijyane n’imyemerere ya gisoshalizime y’ubutegetsi. Ibi byatumye abakirisitu benshi bahura n’imbogamizi mu gusenga no kwimakaza ukwemera kwabo mu buryo bwubahirije amategeko.[5]

Inkunga n'ubufasha

[Hindura | hindura inkomoko]

Hari imiryango mpuzamahanga itanga inkunga n'ubufasha ku bakirisitu bahura n'ibibazo mu Bushinwa, harimo:

  • ChinaAid: itanga amakuru n'inkunga ku bakirisitu bahura n'ibibazo mu Bushinwa.[6]
  • Open Doors: itanga inkunga n'ubufasha ku bakirisitu bahura n'ibibazo mu bihugu bitandukanye, harimo n’u Bushinwa.

Nubwo abakirisitu mu Bushinwa bafite uburenganzira bwo gusenga no kwimakaza ukwemera kwabo, mu bikorwa usanga hariho igitutu gikomeye ku idini ryose ritemerewe n’ubutegetsi. Abakirisitu bakorera mu nsengero z’ibanga bahura n’ibibazo bikomeye, birimo gufungwa, gukorerwa iyicarubozo, no kwimurwa. Gahunda ya "Sinicization" yashyizweho na Leta igamije guhindura imyemerere y’amadini kugira ngo ijyane n’imyemerere ya gisoshalizime y’ubutegetsi. Hari imiryango mpuzamahanga itanga inkunga n'ubufasha ku bakirisitu bahura n'ibibazo mu Bushinwa, ariko hakiri imbogamizi mu kubahiriza uburenganzira bwabo.[7]

  1. "China: Nationwide Crackdown on Major Underground Church". Human Rights Watch. Retrieved 16 October 2025.
  2. "Religious Regulations in China 2018". Pew Research Center. Retrieved 16 October 2025.
  3. "Open Doors China". Open Doors. Retrieved 16 October 2025.
  4. "Religious Freedom Conditions in China". USCIRF. Retrieved 16 October 2025.
  5. "Freedom of Religion in China". Freedom House. Retrieved 16 October 2025.
  6. "ChinaAid Annual Reports". ChinaAid. Retrieved 16 October 2025.
  7. "China Detains Dozens of Underground Church Pastors". Reuters. Retrieved 16 October 2025.