Kumasi
Kumasi n'umurwa mukuru w'Inteko ya kumasi Metropolitan n'akarere ka Ashanti muri Gana . [1] [2] : 1, 3 Numujyi wa kabiri munini mu gihugu, [3] ifite abaturage 443.981 guhera mu ibarura rya 2021. umusozi wa Kumasi uherereye mu karere k’ishyamba ryimvura hafi yikiyaga cya Bosomtwe : 2 kandi iherereye nko mu 200 kilometres (120 mi) kuva i Accra . [4] Umujyi uhura N'ikirere gishyuha cya savanna, hamwe n'ibihe bibiri by'imvura bigenda bitandukana bito. Amoko menshi atuye Kumasi ni Asante Mole dagbon na Ewe. [5]
Kumasi ni ihuriro ry’ubucuruzi, ubukungu, n’ubucuruzi muri Gana, rikaba rifite isoko rinini muri Afurika y’iburengerazuba : Isoko rya Kejetia . Umujyi niwo muco w’umuco wa Asante, bityo nanone bakitwa "Osei-Krom" cyangwa "Oseikrom" gusa, hamwe no gukurura abashyitsi benshi. [6] : 9 Uyu mujyi kandi urimo amashyirahamwe menshi yubucuruzi, nk’ishyirahamwe ry’abatunganya ibicuruzwa bya Aboabo Talia. Kimwe cya kabiri cyo gutunganya ibiti mu gihugu kibera mu mujyi. Ikigo cy’umuco w’igihugu, Ishuri ry’Uburezi rya Wesley, n’ibitaro byigisha Komfo Anokye byose biherereye mu mujyi. [7] 10 [8]Umujyi kandi urimo uruganda rwamafirime rugenda rwiyongera, Kumawood, rwibanda cyane cyane ku kuvuga inkuru zishingiye ku nsanganyamatsiko mu rurimi rwaho rwa Twi .
Umuco
[Hindura | hindura inkomoko]Umusozi wa Kumasi ni ihuriro ry'umuco wa Asante, uyifasha kwitwa "Osei-Krom" cyangwa gusa "Oseikrom". Kumasi azwiho kandi Imyenda gakondo,Kente , mubisanzwe bikozwe hakoreshejwe imigenzo gakondo. Niho hari isoko rinini muri Afurika y'Iburengerazuba,Isoko rya kejetia, rikaba rifite amaduka arenga 10,000. [9] imico n’umuco muri uyu mujyi harimo Fort Kumasi (yubatswe mu 1896 kugirango isimbure igihome cya Asante ubu ni inzu ndangamurage) hamwe n’inzu Ndangamurage ya nurom . Ibyiza bya Royal Asante birimo Ikigo cy'umuco w'igihugu ,Okomfo Anokye sword, Ingoro ya Asantehene (yubatswe mu 1972), n’ingoro ya Manhyia, guhera mu 1925, ubu ni inzu ndangamurage. [10] [11]
Amashakiro
[Hindura | hindura inkomoko]- ↑ https://citinewsroom.com/2021/09/akufo-addo-nominates-npps-ashanti-regional-secretary-sam-pyne-as-kumasi-mayor/
- ↑ "Kumasi: The Garden City without gardens?". Graphic Online (in British English). 31 July 2013. Archived from the original on 11 March 2023. Retrieved 11 January 2020.
- ↑ https://statsghana.gov.gh/gssmain/fileUpload/pressrelease/2021%20PHC%20General%20Report%20Vol%203A_Population%20of%20Regions%20and%20Districts_181121.pdf
- ↑ Straight line distances from: Daft Logic; "Google Maps Distance Calculator". Archived from the original on 26 July 2010. Retrieved 22 September 2024.
- ↑ https://microdata.statsghana.gov.gh/index.php/home
- ↑ Baeyens, A. (2012). "Kumasi, Ghana. Critical study of an African urban structure". Ghent University Library. Retrieved 22 September 2024.
- ↑ https://www.merriam-webster.com/dictionary/Kumasi
- ↑ https://journals.co.za/doi/pdf/10.10520/AJA19852007_101
- ↑ Shaikh, F. (5 August 2024). "Akoma: Embracing the Symbol of Love in Kumasi". University of Oregon. Retrieved 24 September 2024.
- ↑ "Kumasi Fort and Military Museum". Ghana Museums & Monuments Board. Archived from the original on 25 May 2024. Retrieved 2023-08-29.
- ↑ https://lib.ugent.be/catalog/rug01:001887157