Ikiyaga cya Chilwa
Ikiyaga cya Chilwa nicyo kiyaga cya kabiri kinini muri Malawi . Ni ikiyaga giherereye mu burasirazuba bw'akarere ka Zomba, hafi y'umupaka na Mozambike . Hafi ya 60km z'uburebure na 40km z'ubugari, ikiyaga kizengurutswe n'ibishanga binini. Hano hari ikirwa hagati yikiyaga cyitwa Chisi Island . Ikiyaga , kandi urwego rw'amazi rwibasiwe cyane n'imvura yibihe hamwe no guhumeka. Mu 1968, ikiyaga cyazimiye mu gihe cyizuba kidasanzwe. Igihe David Livingstone yasuraga ikiyaga mu 1859, yatangaje ko umupaka wacyo w’amajyepfo wageze kuri Massif ya Mulanje, ikaba yari gutuma ikiyaga byibura 32 kilometres (20 mi) igihe kirekire kuruta uko bimeze muri iki gihe.
Ikigo mpuzamahanga gishinzwe iterambere muri Danemark, ku bufatanye na Guverinoma ya Malawi cyakoraga mu rwego rwo kubungabunga ikiyaga n’ibishanga byacyo. ikigo kandi kikaba gifite munshingano gahunda yo kurwanya imihindagurikire y’ikirere mu kiyaga cya Chilwa (LCBCCAP) yatangijwe mu rwego rwo kubungabunga agace gakomeye, kikaba atari igishanga gikomeye cy’ibinyabuzima byaho gusa, ahubwo kikaba n’isoko rikuru ry’ibicuruzwa by’amafi muri ako karere. [1]
Inyamaswa zo mu gasozi
[Hindura | hindura inkomoko]Ubwoko bw'amafi bukunze kugaragara mu kiyaga cya Chilwa ni Barbus paludinosus, Oreochromis shiranus chilwae, Clarias gariepinus, Brycinus imberi na Gnathonemus . Ikiyaga kikaba gikunda kugaragaramo inyoni zo mu mazi zigera kuri [2] zifite amoko agera kuri 160 atandukanye. Bamwe muribo bimukira muri Aziya - East African Flyway kuva muri Siberiya buri mwaka. Hamwe n'ubwoko cumi na bubiri bw'inyoni, umubare urenga 1% y'inyoni zosse ziraguruka . Umubare w'abantu ukikije ni mwinshi kandi uragenda wiyongera, kandi inyoni zo mu mazi zirahigwa ibiryo igihe amazi ari make kandi uburobyi bukaba ikibazo. Harimo gushyirwaho ingufu kugirango guhiga bikorwa muburyo burambye.
Ubukungu
[Hindura | hindura inkomoko]Imidugudu igera kuri 335 ituwe n’abaturage barenga 60.000 yishora mu kuroba ikiyaga, kandi ikurura toni zirenga 17.000 buri mwaka, 20% by’amafi yose yafatiwe muri Malawi. [3]
Amashakiro
[Hindura | hindura inkomoko]- ↑ "Lake Chilwa Basin Climate Change Adaptation Programme". Archived from the original on 2016-03-05. Retrieved 2015-07-31.
- ↑ Njaya, Friday J. (2001). "Management options for Lake Chilwa, Malawi" (PDF). UNU Fisheries Training Programme. United Nations.
- ↑ "Livelihoods Drying Up on Malawi's Lake Chilwa | Inter Press Service". www.ipsnews.net. 17 August 2012. Retrieved 2015-09-14.