Jump to content

Ikirenge cy'ikirenge

Kubijyanye na Wikipedia
Clubfoot
Other names: Clubfeet, congenital talipes equinovarus (CTEV)[1]
Bilateral clubfeet
Ishami ry'ubuvuziOrthopedics, podiatry
IbimenyetsoFoot that is rotated inwards and downwards[2]
Igihe isanzwe itangiraDuring early pregnancy[1]
ImpamvuUnknown[1]
Ibyongera ibyagoGenetics, mother who smokes cigarettes, males[1]
Uburyo bwo kuyisuzumaPhysical examination, ultrasound during pregnancy[1][3]
Indwara zisa na yoMetatarsus adductus[4]
UbuvuziPonseti method (manipulation, casting, cutting the Achilles tendon, braces), French method, surgery[1][3]
Uko irangiraGood with proper treatment[3]
Inshuro1 to 4 in 1,000[3]

Ikirenge cy'ikirenge ni indwara ivuka aho ikirenge kimwe cyangwa byombi bizunguruka imbere no hepfo.[1][2] Ikirenge n'ukuguru byafashwe bishobora kuba bito ugereranije n'ibindi.[1] Hafi 50% by'abarwayi b'ikirenge kibabara ibirenge byombi.[1][5] Akenshi, ntabwo bifitanye isano n'ibindi bibazo.[1] Iyo hatabayeho kuvurwa, ikirenge gikomeza kuba kibi, kandi abantu bagenda ku mpande z'ibirenge byabo.[3] Ibi bishobora gutera ububabare no kugorwa no kugenda.[6]

Impamvu nyayo akenshi ntimenyekana.[1][3] Ibintu byombi bigize imiterere y’umubiri n’ibidukikije byizewe ko bibigiramo uruhare.[1][3] Iyo impanga imwe isa ifashwe, hari amahirwe angana na 33% ko indi nayo izafatwa.[1] Uburyo bw'ibanze butuma imitsi cyangwa ingingo zo hasi zihungabana, bigatera ingingo gufungana.[1][7] Izindi ndwara zikunze kugaragara kuri 20% by'igihe, aho ikunze kugaragara cyane ari arthrogryposis na myelomeningocele.[1][3] Isuzuma rishobora gukorwa igihe umuntu avuka binyuze mu gusuzuma cyangwa mbere yo kuvuka mu gihe cyo gusuzuma hakoreshejwe ultrasound.[1][3]

Uburyo bwa mbere bwo kuvura akenshi ni uburyo bwa Ponseti.[1] Ibi bikubiyemo kwimura ikirenge ukagishyira mu mwanya mwiza hanyuma ugatera icyuma, ibyo bigasubirwamo buri cyumweru.[1] Iyo umutsi wo mu nda umaze kumera neza, umutsi wo mu nda wa Achilles ukunze gucibwa, kandi imishumi irashyirwaho kugeza ku myaka ine.[1] Mu ntangiriro, igitambaro cyo gupfuka amaguru cyambarwa hafi buri gihe hanyuma kikambarwa nijoro gusa.[1] Mu manza zigera kuri 20%, hakenewe ubundi buryo bwo kubaga.[1] Ubuvuzi bushobora gukorwa n'abatanga serivisi z'ubuvuzi batandukanye kandi muri rusange bushobora kugerwaho mu bihugu bikiri mu nzira y'amajyambere nta bushobozi buke.[1]

Ikirenge kibaho ku bana 1 kugeza kuri 4 mu bana 1.000 bavutse ari bazima, bigatuma kiba kimwe mu bibazo bikunze kugaragara ku maguru.[5][3][6] Hafi 80% by'abanduye bagaragara mu bihugu bikiri mu nzira y'amajyambere aho abantu batabona ubuvuzi buhagije.[5] Ikirenge cy'umugongo gikunze kugaragara cyane mu bana b'imfura n'abahungu.[1][5][6] Bikunze kugaragara cyane mu baturage ba Maori, kandi ntibikunze kugaragara cyane mu Bashinwa.[3]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Gibbons, PJ; Gray, K (September 2013). "Update on clubfoot". Journal of Paediatrics and Child Health. 49 (9): E434–7. doi:10.1111/jpc.12167. PMID 23586398.
  2. 1 2 "Talipes equinovarus". Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD) (in Icyongereza). 2017. Archived from the original on 15 October 2017. Retrieved 15 October 2017.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Dobbs, Matthew B.; Gurnett, Christina A. (18 February 2009). "Update on clubfoot: etiology and treatment". Clinical Orthopaedics and Related Research. 467 (5): 1146–1153. doi:10.1007/s11999-009-0734-9. ISSN 1528-1132. PMC 2664438. PMID 19224303.
  4. ↑ Moses, Scott. "Clubfoot". www.fpnotebook.com (in Icyongereza). Archived from the original on 15 October 2017. Retrieved 15 October 2017.
  5. 1 2 3 4 Smythe, Tracey; Kuper, Hannah; Macleod, David; Foster, Allen; Lavy, Christopher (March 2017). "Birth prevalence of congenital talipes equinovarus in low- and middle-income countries: a systematic review and meta-analysis". Tropical Medicine & International Health: TM & IH. 22 (3): 269–285. doi:10.1111/tmi.12833. ISSN 1365-3156. PMID 28000394. Archived from the original on 2021-08-28. Retrieved 2019-12-12.
  6. 1 2 3 O'Shea, Ryan M.; Sabatini, Coleen S. (December 2016). "What is new in idiopathic clubfoot?". Current Reviews in Musculoskeletal Medicine. 9 (4): 470–477. doi:10.1007/s12178-016-9375-2. ISSN 1935-973X. PMC 5127955. PMID 27696325.
  7. ↑ Cummings, R. Jay; Davidson, Richard S.; Armstrong, Peter F.; Lehman, Wallace B. (February 2002). "Congenital Clubfoot". The Journal of Bone and Joint Surgery. American Volume (in American English). 84 (2): 290–308. doi:10.2106/00004623-200202000-00018. ISSN 0021-9355. PMID 11861737.