Ibihugu byo mu turere dushyuha mu mikino Olempike y'itumba



Ibihugu byinshi byomu turere dushyuha byitabiriye imikino Olempike y'itumba nubwonta kirere gifite cyokuyikoresha mugihe cy'itumba . Impamvu imwe nuko ibyobitabiriye ari inkuru zishishikaje abantu mu gihe cy'imikino. [1] [2]
Igihugu cyambere cy’ubushyuhe, arikokitari icy’ubushyuhe bwuzuye, cyitabiriye imikino Olempike y’itumba ni Megizike . Igice kinini cya Megizike kiri mumajyaruguru y’Uburengerazuba bwa Tropic of Cancer, kandi igice kinini cy’igihugu gifite ikirere cy’imisozi miremire cyangwa ikirere cy’ubushyuhe, bityo si igihugu cy’ubushyuhe gusa. Nubwo bimezebityo, Megizike yakinnye imikino Olempike y’itumba mu mikino Olempike y’itumba yo mu 1928 [3] ifite ikipe y’abakinnyi batanu ba bobsleigh, yarangije ari iya cumi n’imwe murimakumyabiri na batatu bitabiriye. [4] Megizike ntiyagarutse mu mikino y’itumba kugeza ku mikino Olempike y’itumba yo mu 1984. [5]
Igihugu cyambere cy’ubushyuhe cyitabiriye imikino Olempike y’itumba ni Filipine, yohereje abasiganwa babiri bomumisozi miremire mumikino Olempike y’itumba yo mu 1972 yabereye i Sapporo, mu Buyapani . [6] Ben Nanasca yaje ku mwanya wa 42 mugusiganwa ku rubura nini cyane (mu bitabiriye 73), naho Juan Cipriano ntiyarangije. Mugusiganwa ku rubura, nta n'umwe mu basiganwa bo mu misozi washoboye kurangiza. Costa Rica yabaye igihugu cya kabiri cyo mu turere dushyuha cyitabiriye imikino y’itumba, mu mikino Olempike y’itumba yo mu 1980 yabereye i Lake Placid, New York, [7] aho Arturo Kinch yanitabiriye imikino yogusiganwa ku rubura. Kinch yazakomeza guhatanira Costa Rica mu yindi mikino itatu y’itumba, harimo n’imikino Olempike y’itumba yo mu 2006 afite imyaka 49. Aho niho yarangije ari uwa 96 mu myaka 15 Irushanwa ryo gusiganwa ku rubura mu misozi miremire ya km, ribanziriza Prawat Nagvajara yo muri Tayilande gusa, ikindi gihugu gishyuha. [8]
Olempike y'itumba yomu 1988 yabereye i Calgary, Alberta, muri Kanada yakuruye ibihugu byinshi byo mu turere dushyuha, birimo Kosita Rika, Fiji, Guam, Gwatemala, Jamayika, Antilles zo mu Buholandi, Filipine, Porto Rico, n'Ibirwa bya Virgin bya Leta Zunze Ubumwe za Amerika . [9] Ikipe ya bobsleigh ya Jamayika yakunze abafana muriyimikino [10] ndetse nyumayaho yajekuba intandaro ya filime Cool Runnings yomu 1993. Mumikino Olempike y'itumba yo mu 1994 nyuma y'imyaka itandatu, umukinnyi wa Jamayika witwa four-man sled yabonye umwanya wa cumi n'ine, imbere ya Leta Zunze Ubumwe z'Amerika n'Uburusiya, mu gihe Lascelles Brown wavukiye muri Jamayika yatsindiye Canada umwenda wa feza mu 2006.
Olempike y'itumba yomu 2006 yabereye i Turin mu Butaliyani niyoyabaye iyambere mumikino y'itumba muri Etiyopiya [2] na Madagasikari . Olempike y'itumba yo mu 2010 yabereye i Vancouver, British Columbia, muri Kanada niyo yabaye iya mbere mu birwa bya Cayman, Kolombiya, Peru, [11] na Ghana . [12] Olempike y'itumba yo mu 2014 niyoyabaye iyambere mu mikino ya Dominica, Paraguay, Timor-Leste, Togo, Tonga, na Zimbabwe . Olempike y'itumba yo mu 2018 niyo yabaye iya mbere mumikino ya Ekwateri, Eritrea, Maleziya, Nijeriya, na Singapuru . Olempike y'itumba yo mu 2022 niyo yabaye iya mbere muri Hayiti . Olempike y'itumba yo mu 2026 niyo yabaye iya mbere muri Benin na Guinea-Bissau .
Kuya 14 Gashyantare 2026, umukinnyi womumisozi miremire witwa Lucas Pinheiro Braathen, wavukiye muri Noruveje ku mubyeyi w’Umunyabrezili akaba na se w’Umunyanoruveje, yabaye umukinnyi wa mbere wo muri Amerika y’Epfo, Amerika y’Epfo na Brezili ndetse n’umukinnyi wa mbere uhagarariye igihugu icyo aricyo cyose gishyuha watsindiye umudari mumikino Olempike y’itumba afite zahabu mwirushanwa rikomeye ry’abagabo rya slalom . Pinheiro Braathen ni Umunyabezili na Noruveje kandi yahoze ahatanira Noruveje, ariko nyuma azakwerekeza muri Brezili. [13] [14] [15]
Urutonde rw'ibihugu bishyuha byitabiriye
[Hindura | hindura inkomoko]

Ururutonde rw'ibihugu rurimo ibinyoma byose cyangwa byiganjemo muturere dushyuha kandi bifite ikirere gishyuha cyanecyane hakurikijwe uburyo bwa Köppen bwogushyira mu byiciro ikirere . Haragaragazwa ubwitabire bw'imyaka ya Olempike y'itumba.
| Africa | |
| Benin | 2026 |
| Cameroon | 2002 |
| Eritrea | 2018–2026 |
| Ethiopia | 2006–2010 |
| Ghana | 2010, 2018–2022 |
| Guinea-Bissau | 2026 |
| Kenya | 1998–2006, 2018, 2026 |
| Madagascar | 2006, 2018–2026 |
| Nigeria | 2018–2026 |
| Senegal | 1984, 1992–1994, 2006–2010 |
| Togo | 2014–2018 |
| Zimbabwe | 2014 |
| Americas | |
| Bolivia | 1956, 1980–1992, 2018–2026 |
| British Virgin Islands | 1984, 2014 |
| Brazil | 1992–2026 |
| Cayman Islands | 2010–2014 |
| Colombia | 2010, 2018–2026 |
| Costa Rica | 1980–1992, 2006 |
| Dominica | 2014 |
| Ecuador | 2018–2026 |
| Guatemala | 1988 |
| Haiti | 2022–2026 |
| Honduras | 1992 |
| Jamaica | 1988–2002, 2010–2026 |
| Netherlands Antilles | 1988–1992 |
| Paraguay | 2014 |
| Peru | 2010–2014, 2022 |
| Puerto Rico | 1984–2002, 2018–2026 |
| Trinidad and Tobago | 1994–2002, 2022–2026 |
| Venezuela | 1998–2006, 2014, 2026 |
| Virgin Islands | 1988–2006, 2014, 2022 |
| Asia-Pacific | |
| American Samoa | 1994, 2022 |
| Fiji | 1988, 1994, 2002 |
| Guam | 1988 |
| Hong Kong | 2002–2026 |
| Malaysia | 2018–2026 |
| Philippines | 1972, 1988–1992, 2014–2026 |
| Singapore | 2018, 2026 |
| Thailand | 2002–2006, 2014–2026 |
| Timor-Leste | 2014–2022 |
| Tonga | 2014–2018 |
Ibindibihugu bishyushye (biherereye muturere dushyuha, urugero) byitabiriye imikino y'itumba birimo Ositaraliya (ifite akarere gashyuha cyane mumajyaruguru, ikabayarabaye igihugu cya mbere cyo mu majyepfo y'isi cyatsindiye umudari wa zahabu mumikino Olempike y'itumba mu 2002 ), Bermuda, Taipei y'Ubushinwa, Eswatini, Hong Kong, Ubuhinde, Mexique, Afurika y'Epfo, Uruguay n'ibindi bihugu byinshi byo muri Afurika y'Amajyaruguru birimo Alijeriya, Misiri na Maroc .
Tonga yashatse kugaragara mumikino Olempike y'itumba mumikino Olempike yo mu gihe cy'itumba yo mu 2010 yinjiza umukinnyi umwe mu irushanwa, bikurura abantu bamwe mu itangazamakuru, ariko yaguye mucyiciro cyanyuma cy'amajonjora. [16] Nyuma y'imyaka ibiri, yongeye gukurura abantu mu itangazamakuru ubwo byagaragaraga koyahinduye izinarye aryiyita umwe mu baterankunga be, ikigo cy'imyenda y'imbere, nk'umucuruzi. Icyogihe yari mumyitozo yo kugerageza kwinjira mu mikino Olempike y'itumba yo mu 2014. [17] [18]
Umudari ukomoka mu bihugu byo mu turere dushyuha
[Hindura | hindura inkomoko]
Abakinnyi ba Olempike bazwi cyane mu gihe cy'itumba baturutse mu bihugu bishyuha
[Hindura | hindura inkomoko]


| Name | Nation | Sport |
|---|---|---|
| Shannon-Ogbnai Abeda | Eritrea | alpine skiing |
| Anne Abernathy | Virgin Islands | luge |
| Simidele Adeagbo | Nigeria | skeleton |
| Seun Adigun | Nigeria | bobsleigh |
| Bruno Banani | Tonga | luge |
| Judd Bankert | Guam | biathlon |
| Iginia Boccalandro | Venezuela | luge |
| Philip Boit | Kenya | cross-country skiing |
| Tallulah Proulx | Philippines | alpine skiing |
| Lucas Pinheiro Braathen | Brazil | alpine skiing |
| Lascelles Brown | Jamaica | bobsleigh |
| Edson Bindilatti | Brazil | bobsleigh |
| Roberto Carcelen | Peru | cross-country skiing |
| Pedro Causil | Colombia | speed skating |
| Karen Chanloung | Thailand | cross-country skiing |
| Mark Chanloung | Thailand | cross-country skiing |
| Isabel Clark Ribeiro | Brazil | snowboarding |
| Mialitiana Clerc | Madagascar | alpine skiing |
| Cynthia Denzler | Colombia | alpine skiing |
| Alessia Dipol | Togo | alpine skiing |
| Erroll Fraser | British Virgin Islands | speed skating |
| Akwasi Frimpong | Ghana | skeleton |
| Yohan Goutt Gonçalves | Timor-Leste | alpine skiing |
| Alphonse Gomis | Senegal | alpine skiing |
| Lamine Guèye | Senegal | alpine skiing |
| Werner Hoeger | Venezuela | luge |
| Errol Kerr | Jamaica | freestyle skiing |
| Arturo Kinch | Costa Rica | alpine skiing and cross-country skiing |
| Eric Maleson | Brazil | bobsleigh |
| Michael Christian Martinez | Philippines | figure skating |
| Andrew McNeilly | Trinidad and Tobago | bobsleigh |
| Isaac Menyoli | Cameroon | cross-country skiing |
| Renato Mizoguchi | Brazil | luge |
| Jaqueline Mourão | Brazil | biathlon and cross-country skiing |
| Prawat Nagvajara | Thailand | cross-country skiing |
| Kwame Nkrumah-Acheampong | Ghana | alpine skiing |
| Raymond Ocampo | Philippines | luge |
| Akuoma Omeoga | Nigeria | bobsleigh |
| Ngozi Onwumere | Nigeria | bobsleigh |
| Mathilde-Amivi Petitjean | Togo | cross-country skiing |
| Ricardo Raschini | Brazil | bobsleigh and luge |
| Mathieu Razanakolona | Madagascar | alpine skiing |
| Rusiate Rogoyawa | Fiji | cross-country skiing |
| Alexia Arisarah Schenkel | Thailand | alpine skiing |
| Leyti Seck | Senegal | alpine skiing |
| Sabrina Simader | Kenya | alpine skiing |
| Luke Steyn | Zimbabwe | alpine skiing |
| Kanes Sucharitakul | Thailand | alpine skiing |
| Robel Teklemariam | Ethiopia | cross-country skiing |
| Michael Teruel | Philippines | alpine skiing |
| Laurence Thoms | Fiji | alpine skiing |
| Dow Travers | Cayman Islands | alpine skiing |
| George Tucker | Puerto Rico | luge |
| Vanessa Vanakorn | Thailand | alpine skiing |
| Hubertus von Hohenlohe | Mexico | alpine skiing |
| Isadora Williams | Brazil | figure skating |
| Nicola Zanon | Thailand | alpine skiing |
Imikino ya Paralempike y'itumba
[Hindura | hindura inkomoko]Kugezamu 2022, ibihugu bitatu byomuturere dushyuha ni byo byahagarariwe mu mikino ya Paralympic y'itumba . [19] Tofiri Kibuuka womuri Uganda yitabiriye umukino wo gusiganwa ku rubura mu mikino ya Paralympic y'itumba mu 1976 no mu mikino yo mu 1980. [20] Nyuma y'uko Kibuuka abonye ubwenegihugu bwa Noruveje, yatangiye guhatanira Noruveje mu mikino Paralympic kuvamu 1984, atsindira imidari myinshi mu mikino ngororamubiri mu mikino Paralympic y'impeshyi . Brezili yohereje abakinnyi babiri mumukino wayo wa mbere muri Paralympic y'itumba ya 2014. Porto Rico yohereje umukinnyi umwemumukino wayo wa mbere muri Paralympic y'itumba ya 2022. El Salvador na Haiti biteganijwe kugaragara muri Paralympic y'itumba ya 2026, buri mukinnyi umwe, bikongeraho ibihugu bine byomuturere dushyuha, byinshi kugezubu.
| Afurika | |
| Uganda | 1976–1980 |
| Amerika | |
| Burezili | 2014–2026 |
| El Salvador | 2026 |
| Hayiti | 2026 |
| Poruto Riko | 2022–2026 |
| Izina | Igihugu | Siporo |
|---|---|---|
| Tofiri Kibuuka | Uganda | gusiganwa ku rubura mu misozi miremire |
| Fernando Aranha | Burezili | gusiganwa ku rubura mu misozi miremire |
| André Cintra | Burezili | umusaraba w'ikibaho cy'urubura |
| Aline Rocha | Burezili | gusiganwa ku rubura mu misozi miremire |
| Cristian Ribera | Burezili | gusiganwa ku rubura mu misozi miremire |
Imikino Olempike y'ingimbi n'abangavu mu gihe cy'itumba
[Hindura | hindura inkomoko]Ibihugu bitanubyo muturere dushyuha byahagarariwe mumikino Olempike yambere y'urubyiruko mu gihe cy'itumba yabereye muri Innsbruck, muri Otirishiya .
Mumwaka wa 2020, Diego Amaya womuri Kolombiya yegukanye umudari wa feza mwirushanwa ryo gusiganwa ku maguru ry’abahungu . Nubwambere mumateka umukinnyi womugihugu gishyuha n’umunyamerika y’Epfo begukanye umudari mu irushanwa rya Olempike ry’itumba. [21] Nyuma y’imyaka ine, Agnese Campeol womuri Tayilande yegukanye umudari wa feza mu irushanwa ry’abagore rya bobsleigh, [22] naho Zion Bethônico wo muri Brezili yegukana umudari wa bronze mwirushanwa ry’abagabo ryo gusiganwa kurubura . [23]
| Afurika | |
| Eritereya | 2012 |
| Kenya | 2016–2024 |
| Nijeriya | 2024 |
| Amerika | |
| Burezili | 2012–2024 |
| Ibirwa bya Cayman | 2012 |
| Kolombiya | 2016–2024 |
| Ekwateri | 2020 |
| Hayiti | 2020 |
| Jamayika | 2016–2024 |
| Peru | 2012 |
| Trinidadi na Tobago | 2020 |
| Aziya | |
| Hong Kong | 2020–2024 |
| Maleziya | 2016–2020 |
| Filipine | 2012, 2020–2024 |
| Singapuru | 2020–2024 |
| Tayilande | 2020–2024 |
| Timoru-Leste | 2016 |
Reba kandi
[Hindura | hindura inkomoko]- Urutonde rw'ibihugu byitabiriye imikino Olempike y'itumba
- Umukinnyi w'umukerarugendo
Inyandiko
[Hindura | hindura inkomoko]Amareferensi
[Hindura | hindura inkomoko]- ↑ Brown, Gerry. "Beyond the Jamaican Bobsledders". Infoplease. Retrieved September 16, 2006.
- 1 2 "Ethiopia first at Winter Olympics". BBC News. February 10, 2006. Retrieved September 16, 2006. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "ETH" defined multiple times with different content - ↑ Comité Olympique Suisse (1928). Rapport Général du Comité Exécutif des IImes Jeux Olympiques d'hiver (PDF) (in Igifaransa). Lausanne: Imprimerie du Léman. p. 7. Archived from the original (PDF) on April 10, 2008. Retrieved January 30, 2008.
- ↑ Comité Olympique Suisse (1928). Résultats des Concours des IImes Jeux Olympiques d'hiver (PDF) (in Igifaransa). Lausanne: Imprimerie du Léman. pp. 12–13. Archived from the original (PDF) on September 30, 2007. Retrieved January 30, 2008.
- ↑ Official Report of the Organising Committee of the XlVth Winter Olympic Games 1984 at Sarajevo (PDF). Sarajevo: Oslobodenje. 1984. pp. 89–90. Archived from the original (PDF) on February 26, 2008. Retrieved January 31, 2009.
- ↑ The Official Report of XIth Winter Olympic Games, Sapporo 1972 (PDF). The Organizing Committee for the Sapporo Olympic Winter Games. 1973. pp. 32, 145, 447. Archived from the original (PDF) on February 26, 2008. Retrieved January 31, 2008.
- ↑ Final Report XIII Olympic Winter Games (PDF). Ed Lewi Associates. pp. 6, 12, 19. Archived from the original (PDF) on February 27, 2008. Retrieved January 31, 2008.
- ↑ "Turin 2006 Winter Olympics – Cross Country Results". Yahoo! Sports. Archived from the original on March 22, 2007. Retrieved January 31, 2008.
- ↑ Janofsky, Michael (February 7, 1988). "'88 Winter Olympics; Calgary Has It Down Cold". The New York Times. Retrieved January 31, 2008.
- ↑ Harasta, Cathy (February 20, 1988). "Jamaican bobsledders want to dispel jokes about tropical entry in wintry sport". The Dallas Morning News.
- ↑ Brewer, Jerry (February 4, 2010). "Peruvian cross-country skier Roberto Carcelén reaches Olympic dream". The Seattle Times.
- ↑ Wyatt, Ben; Gittings, Paul (February 27, 2010). "Snow Leopard continues proud African tradition at Winter Games". CNN. Retrieved February 9, 2010.
- ↑ Munday, Billy; Aldred, Tanya; Wallace, James; Munday (now), Billy; Aldred (earlier), Tanya; Wallace (later), James (14 February 2026). "Winter Olympics 2026: Pinheiro Braathen strikes gold for Brazil's first ever medal – live". the Guardian. Retrieved 14 February 2026.
- ↑ McAlister, Sean (14 February 2026). "Lucas Pinheiro Braathen wins giant slalom gold to secure Brazil's first-ever Winter Olympics medal". Milano Cortina 2026. Retrieved 14 February 2026.
- ↑ Keefer, Zak (14 February 2026). "Lucas Pinheiro Braathen makes history with gold for Brazil in the men's giant slalom". The New York Times. Retrieved 14 February 2026.
- ↑ Hofman, Helene (February 1, 2010). "Tongan athlete narrowly misses out on Winter Olympics". Australian Broadcasting Corporation. Archived from the original on July 17, 2011. Retrieved February 1, 2010.
{{cite web}}: CS1 maint: unfit URL (link) - ↑ Kingston, Gary (December 2, 2011). "Tonga's chosen one takes aim at Sochi luging". Vancouver Sun. Archived from the original on December 4, 2011.
- ↑ Tong, Andrew (February 5, 2012). "Outside Edge: Liar, liar, pants on fire in the snow". The Independent. Archived from the original on July 14, 2016.
- ↑ "IPC Historical Results database". International Paralympic Committee.
- ↑ "Tofiri Kibuuka". Paralympic.org. International Paralympic Committee.
- ↑ Adriaanse, Jeroen (17 January 2022). "Speed skater Amaya Martinez wins first Winter Olympic medal for Colombia". www.medium.com. Medium. Retrieved 29 August 2022.
- ↑ "Thai teen 'Chomphoo' secures historic silver at Winter Youth Olympics 2024". Bangkok Post. Bangkok, Thailand. 23 January 2024. Retrieved 24 January 2024.
- ↑ "Snowboarder Zion Bethonico makes history by claiming Brazil's first medal at winter YOG". www.olympics.com. International Olympic Committee (IOC). 20 January 2024. Retrieved 20 January 2024.