Jump to content

Gonorrhea

Kubijyanye na Wikipedia
Gonorrhea
Other names: Clap
Gusohora amashyira mu gitsina cy'umugabo urwaye gonorrhea
Ishami ry'ubuvuziIndwara zandura
IbimenyetsoUbubabare iyo umuntu anyara, gusohora ibintu mu gitsina, kubabara mu nda yo hasi
IngarukaUbubyimbirwe bw'imyanya yo mu nda yo hasi, kubyimba kwa epididymis
ImpamvuNeisseria gonorrhoeae
KwirindaAgakingirizo, kugira uwo muryamana umwe utanduye
UbuvuziCeftriaxone, azithromycin
Inshuro0.8% by'abagore, 0.6% by'abagabo
Abo yahitanye700 (2015)

Gonorrhea, izwi kandi nka clap, ni indwara yandurira mu mibonano mpuzabitsina iterwa na bagiteri ya Neisseria gonorrhoeae. Ishobora gutera ububabare iyo umuntu anyara no gusohora ibintu mu gitsina, ariko benshi mu bayirwaye nta bimenyetso bagira.

Yirindwa hakoreshejwe agakingirizo kandi ivurwa n'imiti ya antibiyotike, nubwo bagiteri zitangiye kwihanganira imiti imwe n'imwe.

Ibimenyetso

[Hindura | hindura inkomoko]

Gonorrhea ni indwara yandurira mu mibonano mpuzabitsina (STI) iterwa na bagiteri ya Neisseria gonorrhoeae.[1] Kwandura bishobora kuba mu myanya ndangagitsina, mu kanwa no mu kibuno.[2] Abagabo banduye bashobora kumva ububabare cyangwa ubushye iyo banyara, gusohora ibintu mu gitsina cyangwa kubabara mu mabya.[1] Abagore banduye bashobora kumva ubushye iyo banyara, gusohora ibintu mu gitsina, kuva amaraso mu gitsina hagati y’imihango, cyangwa kubabara mu nda yo hasi.[1] Ingorane ku bagore zirimo ububyimbirwe bw'imyanya yo mu nda yo hasi (pelvic inflammatory disease) naho ku bagabo zirimo kubyimba kwa epididymis.[1] Nyamara, benshi mu banduye nta bimenyetso bafite.[1] Iyo idavuwe, gonorrhea ishobora gukwirakwira mu ngingo cyangwa mu dupfundikizo tw'umutima.[1][3]

Uko yandura

[Hindura | hindura inkomoko]

Gonorrhea yandurira mu mibonano mpuzabitsina n'umuntu wanduye.[1] Ibi birimo imibonano mpuzabitsina yo mu kanwa, mu kibuno no mu gitsina.[1] Ishobora kandi gukwirakwira kuva ku mubyeyi kugera ku mwana mu gihe cyo kubyara.[1]

Isuzuma rikorwa hapimwa inkari, umuyoboro w'inkari (urethra) ku bagabo, cyangwa inkondo y'umura ku bagore.[1] Gupima abagore bose bakora imibonano mpuzabitsina kandi bari munsi y'imyaka 25 buri mwaka kimwe n'abafite abo baryamana bashya birasabwa; [4] inama imwe irakurikizwa no ku bagabo bakora imibonano mpuzabitsina n'abagabo (MSM).[4]

Indwara ya Gonorrhea ishobora kwirindwa hakoreshejwe agakingirizo, imibonano mpuzabitsina n'umuntu umwe gusa utarandura, ndetse no kudakora imibonano mpuzabitsina.[1][4]

Ubusanzwe ubuvuzi bukorwa hakoreshejwe ceftriaxone iterwa mu rushinge na azithromycin inyobwa.[5][6] Bagiteri zatangiye kwihanganira imiti myinshi ya antibiyotike yakoreshejwe mbere kandi rimwe na rimwe hakenerwa doze nyinshi ya ceftriaxone.[5][6] Gusubiramo ibizamini ni byiza amezi atatu nyuma yo kuvurwa.[4] Abo umurwayi yaryamanye na bo mu mezi abiri ashize nabo bagomba kuvurwa.[1]

Ikwirakwira

[Hindura | hindura inkomoko]

Indwara ya Gonorrhea yibasira hafi 0.8% by'abagore na 0.6% by'abagabo.[7] Buri mwaka, abantu bari hagati ya miliyoni 33 na 106 bandura gonorrhea, mu bantu miliyoni 498 z’abantu bandura indwara zandurira mu mibonano mpuzabitsina zivurwa – harimo na syphilis, chlamydia, na trichomoniasis.[8] Kwandura indwara mu bagore akenshi bibaho iyo bakiri bato.[4] Mu 2015, byateje impfu zigera kuri 700.[9]

Ibisobanuro by'iyi ndwara bigaragara kuva mu Isezerano rya Kera.[3] Izina ry'ubu ryakoreshejwe bwa mbere n'umuganga w'Umugereki Galen mbere y'umwaka wa 200, wayise "gutakaza intanga bitifuzwa".[3]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 "Gonorrhea – CDC Fact Sheet (Detailed Version)". CDC. 17 November 2015. Archived from the original on 2 September 2016. Retrieved 27 August 2016.
  2. ↑ Leslie Delong; Nancy Burkhart (2017-11-27). General and Oral Pathology for the Dental Hygienist. Wolters Kluwer Health. p. 787. ISBN 978-1-4963-5453-2. Archived from the original on 1 August 2020. Retrieved 7 June 2020.
  3. 1 2 3 Morgan, MK; Decker, CF (August 2016). "Gonorrhea". Disease-a-month : DM. 62 (8): 260–8. doi:10.1016/j.disamonth.2016.03.009. PMID 27107780.
  4. 1 2 3 4 5 Workowski, KA; Bolan, GA (5 June 2015). "Sexually transmitted diseases treatment guidelines, 2015". MMWR. Recommendations and Reports / Centers for Disease Control. 64 (RR-03): 1–137. PMC 5885289. PMID 26042815.
  5. 1 2 "Antibiotic-Resistant Gonorrhea Basic Information". CDC. 13 June 2016. Archived from the original on 8 September 2016. Retrieved 27 August 2016.
  6. 1 2 Unemo, M (21 August 2015). "Current and future antimicrobial treatment of gonorrhoea – the rapidly evolving Neisseria gonorrhoeae continues to challenge". BMC Infectious Diseases. 15: 364. doi:10.1186/s12879-015-1029-2. PMC 4546108. PMID 26293005.
  7. ↑ Newman, Lori; Rowley, Jane; Vander Hoorn, Stephen; Wijesooriya, Nalinka Saman; Unemo, Magnus; Low, Nicola; Stevens, Gretchen; Gottlieb, Sami; Kiarie, James; Temmerman, Marleen; Meng, Zhefeng (8 December 2015). "Global Estimates of the Prevalence and Incidence of Four Curable Sexually Transmitted Infections in 2012 Based on Systematic Review and Global Reporting". PLOS ONE. 10 (12): e0143304. Bibcode:2015PLoSO..1043304N. doi:10.1371/journal.pone.0143304. PMC 4672879. PMID 26646541.
  8. ↑ Global Burden of Disease Study 2013 Collaborators (22 August 2015). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 301 acute and chronic diseases and injuries in 188 countries, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013". Lancet. 386 (9995): 743–800. doi:10.1016/s0140-6736(15)60692-4. PMC 4561509. PMID 26063472.
  9. ↑ GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators (8 October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1459–1544. doi:10.1016/s0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903. PMID 27733281.

Ingingo zijyanye

[Hindura | hindura inkomoko]