Allamanda cathartica
| Allamanda cathartica | |
|---|---|
| Ururabo rwa Allamanda cathartica | |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | Plantae |
| Order: | Gentianales |
| Family: | Apocynaceae |
| Genus: | Allamanda |
| Species: | A. cathartica |
| Binomial name | |
| Allamanda cathartica L. (1771) | |
Allamanda cathartica (mu Gifaransa allamanda cyangwa liane à lait, mu Cyongereza golden trumpet cyangwa yellow allamanda) ni ubwoko bw'igihuru kizamuka cyo mu muryango wa Apocynaceae, gikomoka mu majyaruguru ya Amerika y'Amajyepfo.
Kizwi kubera indabo zacyo nini z'umuhondo zimeze nk'impanda, kandi giterwa mu turere dushyuha nk'ikimera cy'imitako. Amashira yacyo y'umweru ni uburozi.
Izina
[Hindura | hindura inkomoko]Ubu bwoko bwasobanuwe bwa mbere na Carl Linnaeus mu gitabo Mantissa Plantarum (1771).[1][2]
Imiterere
[Hindura | hindura inkomoko]
Allamanda cathartica ni igihuru kizamuka nk'umugozi, gishobora kugera kuri metero 10 iyo cyurira ibindi. Amababi yacyo arabagirana, ni icyatsi kibisi cyijimye kandi akomeye, afite uburebure bwa santimetero 8 kugeza kuri 15, akaba ari mu matsinda ya 3 cyangwa 4 ku gice kimwe cy'uruti.[3]
Indabo zacyo z'umuhondo zimeze nk'impanda, zifite diyametero ya santimetero 6 kugeza kuri 10 n'amababi atanu. Urubuto rwacyo ni rwiburungushuye (hafi santimetero 4), rutwikiriwe n'amahwa yoroshye, kandi rurimo imbuto ziringaniye zifite amababa mato.[3]
Uburozi
[Hindura | hindura inkomoko]Ibice byose by'iki kimera bifatwa nk'uburozi: kukirya bishobora gutera gucibwamo no kuruka, naho amashira yacyo y'umweru ashobora kubabaza uruhu.[4]
Aho kiboneka
[Hindura | hindura inkomoko]Gikomoka mu majyaruguru ya Amerika y'Amajyepfo kugeza mu majyaruguru ya Boliviya, harimo Burezili, Venezuwela na Giyana.[1] Cyajyanywe mu bihugu byinshi bishyuha, birimo Tanzaniya, Madagasikari na Zimbabwe.[1] Muri Queensland (Ositaraliya) gifatwa nk'ikimera cyigabiza gikwirakwira mu mashyamba no ku nkengero z'imihanda.[3]
Inyandiko
[Hindura | hindura inkomoko]- 1 2 3 "Allamanda cathartica L." Plants of the World Online (in Icyongereza). Royal Botanic Gardens, Kew. Archived from the original on 2024-12-04. Retrieved 2026-10-14.
- ↑ "Allamanda cathartica". Tropicos.org (in Icyongereza). Missouri Botanical Garden.
- 1 2 3 "Yellow allamanda". Business Queensland (in Icyongereza). Queensland Government. Retrieved 2026-10-14.
- ↑ "Yellow allamanda (Allamanda schottii, Allamanda cathartica)" (in Icyongereza). Queensland Poisons Information Centre. July 2023. Retrieved 2026-10-14.
Reba kandi
[Hindura | hindura inkomoko]Ingingo zijyanye
[Hindura | hindura inkomoko]- Nerium oleander na Plumeria rubra, ibindi bimera byo mu muryango wa Apocynaceae
- Tecoma stans
- Bougainvillea
Ihuza ryo hanze
[Hindura | hindura inkomoko]- Amafoto ya Allamanda cathartica kuri Wikimedia Commons